Po okresie naznaczonym wysokimi stratami ludzkimi i materialnymi, kiedy to próbowano radzić sobie z najazdami za pomocą prowizorycznych rozwiązań takich jak ukrywanie się, próba targowania z agresorem czy wreszcie walka, Europa wreszcie znalazła właściwe rozwiązanie problemu: budowę murów***. Istniejące osady wzniosły zatem fortyfikacje i rozkwitły, oferując lokalnej ludności bezpieczeństwo. Z kolei w terenach wiejskich możnowładcy zaczęli stawiać fortyfikacje, by wzmocnić swoje prymitywne zamki, a jednocześnie własną pozycję. Mury budowano też wokół klasztorów. Niekiedy mur wzniesiony dla ochrony zamku lub opactwa niespodziewanie zaczynał przyciągać bednarzy, kowali, myśliwych czy obwoźnych handlarzy, tworząc zalążek nowego miasta.