Mimo sprzeciwów papieża i biskupów komuny miejskie mnożyły się w zachodniej Europie. Nawet wsie zaczęły formować komuny, wykupując niejako swą zbiorową wolność od starych feudalnych powinności. Zazwyczaj zwolnienia, które w ten sposób uzyskiwano, spisane były w formie „kart praw” – dokumentów, których strzeżono jak źrenicy oka. Z kolei Ludwik VII i inni postępowi władcy zakładali „nowe miasta” – z takimi nazwami jak Villeneuve, Villanova, Neustadt – i nadawali im dokumenty z przywilejami, by ściągnąć osadników******. „Karta praw” wystawiona dla miasta Lorris w dolinie Loary stała się na przykład wzorcem dla setek innych ośrodków we Francji. Inny dokument, wydany dla Breteuil w Normandii, posłużył za model dla licznych miast angielskich. We Flandrii już w jedenastym stuleciu miasta kopiowały rozwiązania zastosowane w Saint-Omer. Określenie „karta praw” dołączyło do „komuny” jako pojęcie znienawidzone przez reakcjonistów.