PROLOG

Adrienne

Wszyscy kłamią.

Lata temu przeprowadzono eksperyment psychologiczny mający na celu oszacowanie częstości występowania nieuczciwych zachowań. Dotyczył zepsutego automatu do zakupu przekąsek.

Biorący udział w badaniu zostali poinformowani, że automat jest zepsuty. Jeśli wrzucą do niego monetę, uszkodzona maszyna wyda im przekąskę, ale także zwróci pieniądze. Osoby korzystające z automatu szybko zorientowały się, że jest to absolutna prawda. Wyciągali jedną, dwie, trzy, a nawet cztery przekąski, a następnie odbierali wrzucone monety.

Na automacie wisiała kartka z informacją. Było na niej napisane: „Aby zgłosić nieprawidłowości w funkcjonowaniu urządzenia, proszę zadzwonić pod wskazany numer”. Nieświadomi uczestnicy nie wiedzieli oczywiście, że numer należy do jednego z badaczy przeprowadzających eksperyment.

Zgadnijcie, ile osób zadzwoniło pod ten numer, żeby zgłosić awarię maszyny.

Zero.

Dokładnie tak. Ani jeden z kilkudziesięciu uczestników nie był na tyle uczciwy, żeby zadzwonić pod podany numer i zgłosić awarię automatu. Każdy zabrał darmową przekąskę i zajął się swoimi sprawami.

Jak już powiedziałam, wszyscy kłamią.

Istnieje wiele łatwych do zidentyfikowania oznak, że osoba kłamie, zwłaszcza jeśli nie jest wykwalifikowanym kłamcą. Jako psychiatra muszę być wyczulona na te objawy. Wychwycenie ich wydaje się zresztą banalnie proste.

Kłamcy się wiercą.

Ton ich głosu lub sposób mowy się zmienia.

Przekazują zbyt wiele informacji, skupiają się na nadmiernej liczbie szczegółów, by przekonać siebie lub swojego rozmówcę do swoich słów.

W celu rozpoznania tych wzorców i ich identyfikacji zbudowano maszyny. Jednak nawet najlepszy wykrywacz kłamstw ma dwudziestopięcioprocentowy margines błędu. Ja jestem o wiele skuteczniejsza.

Jeśli posłuchasz nagrań ze spotkań z moimi pacjentami, nie zawsze będziesz w stanie to stwierdzić. Na taśmie brakuje ważnych wskazówek wizualnych, takich jak unikanie kontaktu wzrokowego czy zakrywanie ust lub oczu. Ale jeśli jesteś moim pacjentem i siedzisz w moim gabinecie, rozmawiając ze mną, mogę patrzeć na twoją twarz, gesty i słuchać brzmienia twojego głosu.

Zawsze rozpoznam prawdę. Ja zawsze wiem.

Nigdy mnie nie okłamuj.